• رشد معرفتی، انگیزشی، مهارتی
    دوره جهاد کبیر برگزار می شود

  • حادثه بی‌نظیر ۹دی
    حادثه بی‌نظیر ۹دی و قدرت فکری مردم، از نمونه‌های قدرت نظام

  • معنای وحدت حوزه و دانشگاه
    معنای وحدت حوزه و دانشگاه ، ویژگی دانشگاه اسلامی

  • دانشجوی سیاسی کیست؟
    کسب بینش و داشتن قدرت تحلیل سیاسی

  • شروع ثبت نام حوزه
    شروع ثبت نام حوزه

اخبار > معنای وحدت حوزه و دانشگاه
 


  چاپ        ارسال به دوست

معنای وحدت حوزه و دانشگاه ، ویژگی دانشگاه اسلامی

معنای وحدت حوزه و دانشگاه

 

 

معنای وحدت حوزه و دانشگاه ، ویژگی دانشگاه اسلامی

 

وحدت حوزه و دانشگاه وحدت حوزه و دانشگاه يكي از رهاوردهاي عظيم و پر بركت انقلاب اسلامي است. بدون شك، تداوم انقلاب و بنيان گذاري تمدّن نوين اسلامي و رشد و توسعه فراگير آن، جز در پرتو وحدت و پيوند گسست ناپذير اين دو نهاد مقدس، امكان پذير نيست. آنچه در اين روند بايسته و اجتناب ناپذير است، در درجه اول، شناخت ماهيت اين دو پايگاه عظيم و توانمندي هاو كاستي هاي هر يك و داشتن الگويي مناسب براي پيوند آن دو است. دربارة ماهيت حوزه و دانشگاه، ترديدي نيست كه وجه مشتركشان اين است كه هر دو، نهادهايي علمي و پرورش دهندة شخصيت هاي علمي و فكري هستند.

با اين حال، هر يك خاستگاهي ويژه و ساختار و روشي خاص خود و تاريخچه و كارنامه اي جداگانه دارند. خاستگاه اساسي حوزه هاي علميه، انگيزه هاي ديني است: شور و اشتياق زايدالوصف ديني و علاقه به ژرف كاوي در معارف سعادت بخش و هدايت آفرين الهي، و كنجكاوي در دستورهاي جامع و زندگي ساز اسلام و شناخت جهان بر اساس رهنمودهاي وحياني و آموختن هنجارهاي ديني در ابعاد مختلف حيات فردي و اجتماعي انسان. اين انگيزه باعث پيدايش حوزه هاي بزرگ علميه، در طول تاريخ و پرورش چهره هاي علمي درخشاني شده است.

اينان علاوه بر علوم خاص ديني، در ديگر رشته هاـ مانند فلسفه، رياضيات، هيئت، طب و... ـ نيز سرآمد روزگار خويش بوده و افزون بر خدمات علمي، فعاليت هاي اجتماعي و سياسي بسيار ارزنده اي نيز كرده اند؛ چهره هايي چون: بو علي سينا، شيخ طوسي، شيخ بهايي، ملاصدرا، امام خميني (ره) ،علامه طباطبايي، شهيد مطهري، آية اللّه حسن زاده، آيةالله جوادي، آية الله مصباح يزدي و... . در دستور رضا خان جهت تأسيس دانشگاه تهران ـ كه اولين دانشگاه ايراني به سبك جديد در ايران است ـ درباره خاستگاه دانش هاي جديد در ايران، دو نكته بيان شده است:

1. آشنايي با علم و تكنولوژي غرب؛

2. تربيت كادر نظام.

در اين دستور، توجه به غناي داخلي و رشد و توسعه علمي، با تكيه بر امكانات بالقوه و فرهنگ داخلي، فراموش گرديده و اين تلقّي را در ضمن خود دارد كه دانشگاه براي رشد علمي، همواره بايد مصرف كننده توليدات غرب باشد. همچنين در تربيت كادر نظام ـ با توجه به وابستگي كل نظام به سلطه هاي غربي ـ شيوه اي را مي طلبيد كه در آن، افرادي وابسته و مقلّد غرب پرورش يابند. ثمرات اين حركت به گونه اي شد كه ناگهان فرياد «شريعتي»ها بلند و پرده از خيانت هاي پرورش يافتگان نظام تربيتي غربي برداشته شد! كساني چون دكتر شريعتي بانگ بر آوردند كه پاي هر قرارداد استعماري، امضاي يكي از تربيت يافتگان دانشگاه ها ديده مي شود؛ در حالي كه هيچ روحاني حوزه رفته اي، در اين امور مشاركت ندارد.

البته اين به معناي آن نيست كه همه دانشگاهيان، اين گونه تربيت مي شدند؛ بلكه مقصود آن است كه يكي از اهداف بنيان گذاران دانشگاهِ جديد، اين بوده است؛ ليكن دانشگاهيان به دو دسته «انسان هاي شريف و مستقل» و «انسان هايي با گرايش هاي غربي» تقسيم مي شدند. بدون شك، نقش فعال و گسترده گروه اول ـ به ويژه پس از انقلاب اسلامي ـ بسيار حايز اهميت و چشمگير است. در اين بين، يك واقعيت نيز قابل انكار نيست و آن اينكه حوزه هاي علميه ـ در عين آنكه در طول تاريخ فعاليت خود، علاوه بر آثار فرهنگي، سياسي، اجتماعي و شخصيت هاي بزرگي كه در خود پرورش داده اند ـ به دليل فشارهاي سياسي و اجتماعي و نيز برخي نگرش ها و بينش هاي دروني خود، در يكي دو قرن اخير دچار تنگناهاي شديد و ضعف هايي گشتند؛ از جمله آنكه به دليل فشارهاي مختلف ـ به خصوص در عهد رضاخان ـ بسياري از رشته هاي علمي كنار گذاشته شد و به حداقل اكتفا گرديد.

علاوه بر اين شرايط، موج غرب گرايي و خود باختگي در برابر آن، و نيز شعار غربي «جدايي دين از سياست» نيز بيش از پيش، حوزه ها را دچار اختلاف و محدوديت كرد. اكنون نيز اين باور در برخي از اذهان وجود دارد كه بايستي دين و رجال دين، از سياست جدا باشند كه اين نيز از ارمغان هاي تفكر غربي است! معناي صحيح وحدت حوزه و دانشگاه پيشنهاد «مرتبط شدن حوزه ها با علوم دانشگاهي» نكته اي قابل توجه است؛ ولي نبايستي از وحدت، برداشتي فيزيكي داشت.

اگر امام راحل و ديگر شخصيت هاي بارز فرهنگي، براي دفاع از كيان فرهنگ اسلام و استقلال فكري، شعار وحدت حوزه و دانشگاه را سر داده اند، بدان معنا نيست كه بايد از نظر فيزيكي و اداري در يك چهارچوب قرار بگيرند! چنين وحدتي، نه ممكن است و نه مفيد. وحدت، وحدت در اهداف واصول و راهبردها و راه كارها است؛ نه وحدت صوري و فيزيكي. يكسان شدن محيط آموزشي حوزه و دانشگاه، به دولتي شدن حوزه ها منجر مي شود و دولتي شدن حوزه، خطر بزرگي است كه همواره حوزه ها از آن پرهيز مي كرده اند. اگر حوزه ها توانسته اند در شرايط مختلفي ـ همانند انقلاب مشروطه، انقلاب ضد انگليسي در عراق، و بالاخره انقلاب اسلامي ـ نقشي ايفا كنند، به دليل استقلال آنها از حكومت بوده است

 

ويژگي هاي دانشگاه اسلامي:

بايد روح حاكم بر دانشگاه و محتواي آموزش و سياست ها، مديريت ها و برنامه ريزي ها از تعاليم عالي اسلامي سرچشمه بگيرد. مسئولان، اساتيد و دانشجويان با مباني فكري و عقيدتي اسلام عميقاً آشنا شده و از نظر روش و عملكرد، ميزان و ملاك آموزه هاي ديني باشد. چنين دانشگاهي بايد سرشار از نشاط، پويايي، ايمان و اخلاص باشد و هدف و انگيزه همگان، تعالي و تكامل خود و اجتماع و پيشي گرفتن در علم و ترقّي كمّي و كيفي آن باشد. رفع نيازهاي نظام اسلامي و قطع وابستگي هاي علمي و فني و جبران عقب ماندگي ها از

هدف هاي مهم دانشگاه اسلامي است. نوآوري و به كار گرفتن تمام نيرو و انديشه در راه توليد علم، از ويژگي هاي ديگر آن است.

هر دانشجو مي تواند با مطالعة عميق مباني ديني و اسلامي آراسته شدن به فضايل اخلاقي و الهي، ايجاد ارتباط با ديگر دانشجويان، انتقال افكار و انديشه هاي خود به يكديگر، داشتن اتّحاد و موضع گيري هاي مناسب در موارد ضروري و از همه مهم تر تلاش پيگير علمي و فتح قله هاي دانش، در تحقّق اين مهم مي تواند نقش مؤثري ايفا كند.

آنچه كه مقام معظم رهبري تحت عنوان «نهضت نرم افزاري» مطرح فرمود، يك شرط واقعي و مهم براي تحقق اين هدف مهم است و وظيفه ما توليد علم و دانش در اين عرصه است.

مؤلفه هاي ديگر دانشگاه اسلامي ـ كه بايد در پي تحقق آنها بود ـ عبارت است از:

.1علم و تخصص، 2. معارف ديني، 3. اخلاق و تهذيب، 4. خودباوري و اعتماد به نفس، 5. استقلال و اتكاي ذاتي در عين استفاده از يافته ها و تجارب ديگران، 6. جامع نگري و بينش اجتماعي و سياسي، 7. آرمان گرايي و هدف داري،
 8. تعهد و دلسوزي در راستاي اصلاح و سامان بخشيدن به امور جامعه.

بنابراين تعهد و تخصّص، دو مؤلفه لازم و همراه در دانشگاه اسلامي هستند.

 

 


١٦:٠٨ - چهارشنبه ٢٤ آذر ١٣٩٥    /    عدد : ٦٥٤٧٦    /    تعداد نمایش : ٥٦


برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج